Üyelik Girişi
ANA MENÜ
Site Haritası
ATATÜRK KÖŞESİ

TEST ÇÖZ

tiyatro

meb haberler

Konularına göre şiir türleri

Şiir

Şiir; eskilere göre ölçülü, uyaklı, özel dizilişli dizelerden oluşan söz söyleme sanatıdır; yenilere göre ise yalnız ahenkli söz söyleme sanatıdır. Demek ki eski şairler şiirde ahengi ölçü ve uyakla sağlıyorlardı; ritmi de durakla. Ayrıca nazım şekli, nazım birimi gibi şiirin dış yapısını ilgilendiren teknik özellikleri de kullanıyorlardı.Terim olarak şiire önce koşuk, Osmanlı döneminde nazım, sonraları şiir, günümüzde ise kimileri şiir derken, kimileri Türklerin kullandığı ilk terime dönerek koşuk demektedir. Şair için önce kam, baksı, şaman, ozan; Osmanlı döneminde nazım, şair denildi. Günümüzde ise kimileri şair derken, kimileri ozan adını kullanmaktadır.

Şiir de türlü yönleriyle ele alınıp incelenebilir. Konularına göre, edebiyat akımlarına göre, teknik özelliklerine göre, üretildiği döneme göre…

Konularına Göre Şiir Türleri

Lirik şiir

Didaktik Şiir
Pastoral Şiir
Satirik Şiir
Dramatik Şiir


Şiirde her konu işlenebilir. Şair isterse duygularını, isterse güzel bir görünümü, isterse bilgisini şiirle anlatabilir. Konularına göre; lirik, epik, didaktik, pastoral, satirik, dramatik şiir olmak üzere altı türlü şiir vardır; fakat şiirin düşünceden çok duyguya seslendiği düşünüldüğünde, insanların duygu yoluyla da eğitildiği gerçeğine bakıldığında bu türler birbirinden kesin çizgilerle ayrılamaz. Ancak bir şiirde bu altıözellikten en çok hangisi öne çıkarsa, şiir o türde yazılmış sayılır.

1. Duygusal (Lirik) Şiir

Hayal gücü, ahenk ve duygulardan oluşan şiire lirik şiir denir.

   Şiir bir etkiye karşı tepkinin ürünüdür; öyleyse şair kendi duymadığı bir duyguyu anlatamaz. Ne ki şair bizi yoklayıp geçen ya da yoğunlukla yaşadığımız duyguları yazarak kalıcı yapan kişidir. Lirik şiirlerde işte bu duygu daha belirgindir. Şiir Türkçe Sözlük’te “1. Zengin sembollerle, ritimli sözlerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan anlatım biçimi; 4.Düş gücüne, gönle seslenen; duygu ile coş ku uyandıran, etkileyen yön” diye tanımlanır.
Bu tanımlara göre her şiir biraz liriktir.

Kitabe-i Seng-i Mezar

Tüfeğini depoya koydular,
Esvabını başkasına verdiler,
Artık ne torbasında ekmek kırıntısı,
Ne matarasında dudaklarının izi;
Öyle bir rûzigâr ki,
Kendi gitti,
İsmi bile kalmadı yadigâr.
Yalnız şu beyit kaldı
Kahve ocağında el yazısıyla:
“Ölüm Allahın emri
Ayrılık olmasaydı.”
Orhan Veli

Bir Bahar Akşamı

Bir bahar akşamı rastladım size,

İçimde uyanan eski bir arzu,
Sevinçli bir telâş içindeydiniz.

 Dedi ki yıllardır aradığım bu.
Derinden bakınca gözlerinize,

 Şimdi soruyorum büküp boynumu,
Neden başınızı öne eğdiniz?

 Daha önceleri neredeydiniz?

Lirik şiirin konusu eskiden aşk, ölüm, kahramanlık, din gibi konularla sınırlı iken, günümüzde konu alanı çok genişlemiştir. İnsanla, evrenle ilgili her konuda lirik şiir yazılabilir:

2. Destansal (Epik) Şiir

Bir ulusun başından geçen tarih olaylarını, toplum ile ilgili sorunları, doğal afetleri ve bu olaylarda kahramanlık gösterenleri anlatan tarihsel olmakla birlikte olağanüstülüklerle efsaneleşmiş, masallaşmış bir şiir türüdür. Eski Yunan’da bu tür şiire epos, Batı’da epope, Türk Edebiyatında destan denir. Epik şiirin üç yönü vardır: konusunun kahramanlığa dayanması, olağanüstülük, kompozisyon.

Epik şiirde konu kahramanlıktır.

3. Öğretici (Didaktik) Şiir

Bilgilendirmek, öğretmek amacıyla yazılmış şiirlere didaktik şiir denir. Sözcük Grekçe “didasko”dan türetilmiş. Konusu düşüncedir.

Güzel dil türkçe bize
Başka dil gece bize
İstanbul konuşması
En saf en ince bize
Ziya GÖKALP

4. Doğa Şiiri (Pastoral Şiir)

Kırları; çobanların yaşamını, aşklarını, üzüntülerini, sevinçlerini anlatan şiirlere pastoral şiir denir.

Tam otların sarardığı zamanlar
Yere yüzü koyun uzanıyorum
Toprakta bir telaş bir telaş
Karıncalar öteden beri dostum
Behcet NECATİGİL

 Bingöl Çobanlarına

Daha deniz görmemiş bir çoban çocuğuyum,

 Gün biter, sürü yatar ve sararan ayla,
Bu dağların en eski âşinasıdır soyum.

Çoban hicranlarını basar bağrına yayla.
Bekçileri gibiyiz ebencet buraların,

 - Kuru bir yaprak gibi kalbini eline al!
Bu tenha ovaların, bu vahşi kayaların

Diye hıçkırır kaval:
Görmediği gün yoktur sürü peşinde bizi.

Bir çoban parçasısın, olmasan bile koyun,
Her gün aynı pınardan doldurup testimizi,

 Daima eğeceksin başkalarına boyun;
Kırlara açılırız çıngıraklarımızla.

5. Yergi Şiiri (Satirik Şiir)

Edebiyatta şiirle bir kimseyi, bir düşünceyi, bir durumu açık ya da kapalı biçimde, iğneli bir dille yerme sanatına yergi denir. Her yergide bir uyarı olduğu için öğretici özellik de bulunur. Yergi şiirine Halk edebiyatında taşlama, Divan edebiyatında hiciv denir. Tarihin her döneminde her zaman yergi şiiri söylenmiştir ya da yazılmıştır. Eski Yunan’da Diogenes’in yergileri vardır. 18. yüzyılda Batı’da Voltaire iyi bir yergici idi. Türk edebiyatında, yergi denilince akla Nef’î gelir.

6. Dramatik Şiir

Dramatik şiirin konusu olaydır. Konuyu tiyatro gibi canlandıran şiirlerdir. Eski Yunan’daki tragedyalar ile başlayan dramatik şiir, günümüzde manzum tiyatrolarla varlığını sürdürmektedir. Batıda Cornille, Shakespeare vardır. Türk edebiyatında şiir ile yazılan tiyatro Tanzimat edebiyatında başlar. Namık Kemal, Abdülhak Hamit, Faruk Nafiz dramatik şiirin ilk örneklerini verirler.

Etkinlik Takvimi
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam65
Toplam Ziyaret603232
SBS

Şiir kenti

TDK

EDEBİYAT

E OKUL

satranç

Haydi satranç oynayalım!

Türkçesi varken!

EĞİTİM SİTELERİ

 

Hava Durumu
Anlık
Yarın
31° 34° 16°
Saat